Kurzajki. Jak skutecznie się ich pozbyć? Domowe i profesjonalne metody

Kurzajki, znane również jako brodawki wirusowe, to powszechny problem skórny, z którym borykają się zarówno dzieci, jak i dorośli. Choć z reguły są zmianami łagodnymi, potrafią być uciążliwe. Dodatkowo bywają bolesne, nieestetyczne i co ważne, są zakaźne. Warto wiedzieć, skąd biorą się kurzajki i jak najlepiej je leczyć.

Poniżej wyjaśniamy, czym są kurzajki, dlaczego powstają oraz przedstawiamy skuteczne metody usuwania kurzajek – zarówno domowe sposoby, jak i profesjonalne zabiegi. Dowiesz się też, jak zapobiegać kurzajkom i co robić, by nie powracały. Artykuł uwzględnia aktualne zalecenia specjalistów podologów.

Znajdziesz w nim odpowiedzi na najczęstsze pytania (FAQ) dotyczące kurzajek, takie jak jak usunąć kurzajki, czy kurzajki są zaraźliwe, ile trwa leczenie kurzajek, czy kurzajka może wrócić po zabiegu. Zapraszamy do lektury!

Czym są kurzajki i dlaczego powstają?

Kurzajki to potoczna nazwa brodawek wirusowych – niewielkich narośli na skórze wywołanych infekcją wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). W praktyce kurzajka i brodawka wirusowa oznaczają to samo. Do powstania kurzajki dochodzi, gdy wirus HPV wniknie w głąb naskórka i zakaża komórki skóry. Najczęściej dzieje się to przez drobne uszkodzenia.

Nawet niewidoczne ranki czy otarcia mogą stanowić wrota dla wirusa. Po zakażeniu komórki namnażają się w niekontrolowany sposób, tworząc grudkę o zrogowaciałej, szorstkiej powierzchni. Brodawka rozwija się zwykle w ciągu kilku tygodni lub miesięcy od kontaktu z wirusem. Wiele zależy od indywidualnej odporności organizmu. U osób z silnym układem immunologicznym infekcja może zostać stłumiona, zanim kurzajka zdąży się w pełni rozwinąć. Warto podkreślić, że typy wirusa HPV powodujące brodawki skórne (m.in. HPV 1, 2, 4) należą do szczepów niskoonkogennych, co oznacza, że nie wywołują nowotworów.

Kurzajki są zmianami łagodnymi, niemającymi związku z rakiem szyjki macicy czy innymi poważnymi chorobami. Mimo to nie należy ich bagatelizować, ponieważ łatwo się rozprzestrzeniają i mogą uprzykrzać życie (np. powodując ból przy chodzeniu). Dlatego warto poznać sposoby skutecznego leczenia i usuwania kurzajek.

Kurzajka a brodawka wirusowa – czym się różnią?

Określenia kurzajka i brodawka wirusowa w praktyce oznaczają to samo. Kurzajka to po prostu potoczna nazwa brodawki wirusowej – zmiany skórnej spowodowanej infekcją HPV. Nie ma między nimi różnicy w charakterze czy przebiegu, a jedynie w nazewnictwie. Czasami w języku medycznym używa się także terminu verruca (łac. brodawka) na określenie tych zmian.

Warto jednak wiedzieć, że istnieją też inne rodzaje brodawek niezwiązane z wirusem, np. brodawki łojotokowe (te potocznie nie są nazywane kurzajkami). Jeśli mówimy o kurzajkach, mamy na myśli wyłącznie brodawki spowodowane przez HPV. Niekiedy laikom mylą się one z odciskami lub modzelami, ale mechanizm powstawania jest zupełnie inny.

Kurzajkę od odcisku odróżnia m.in. fakt, że brodawka wirusowa zawiera materiał zakaźny (wirusa). Dlatego nie wolno jej samodzielnie wycinać czy wydłubywać, aby nie rozsiewać infekcji.

Jak dochodzi do zakażenia wirusem HPV?

Do zakażenia wirusem HPV, który wywołuje kurzajki, dochodzi najczęściej poprzez bezpośredni kontakt ze skórą lub pośrednio, przez dotykanie skażonych przedmiotów i powierzchni. Wirus HPV przenosi się łatwo w środowisku wilgotnym i ciepłym, stąd wiele osób przynosi kurzajki z basenu, publicznego prysznica, sauny czy siłowni.

Wystarczy stanąć bosą stopą na podłodze, na której znajduje się wirus, by doszło do zakażenia. Również korzystanie ze wspólnych ręczników, butów czy przyborów do pedicure może skutkować przeniesieniem wirusa. Kluczowym czynnikiem jest ciągłość skóry. Wirus wnika przez mikrourazy. Niewielkie zadrapanie, pęknięta skóra pięty, odcisk czy obgryzione skórki przy paznokciach to otwarte wrota dla HPV. Po przedostaniu się do naskórka wirus może przez pewien czas pozostawać utajony. U osób z dobrą odpornością infekcja bywa bezobjawowa.

Organizm zwalcza wirusa, zanim powstanie brodawka. Jednak gdy układ immunologiczny nie poradzi sobie od razu, wirus zaczyna namnażać się w komórkach skóry i po kilku tygodniach lub miesiącach pojawia się widoczna kurzajka. Trzeba dodać, że możliwe jest także autozakażenie, czyli rozsianie wirusa na własnej skórze. Dzieje się tak np. przy drapaniu kurzajki – rozdrapana brodawka może zasiać kolejne wzdłuż linii zadrapania.

Najczęstsze miejsca występowania kurzajek

Kurzajki mogą pojawić się praktycznie na całej skórze, ale najczęściej występują na dłoniach i stopach. To właśnie tam najłatwiej o mikrourazy i kontakt z wirusem (np. chodzenie boso czy dotykanie zakażonych powierzchni rękoma). Kurzajki na stopie (brodawki podeszwowe) lokują się zwykle na podbiciu stopy, na pięcie, śródstopiu lub pod palcami, czyli w miejscach nacisku podczas chodzenia.

Często spotyka się też kurzajki w przestrzeniach między palcami stóp lub pod paznokciami u stóp. Kurzajka na palcu dłoni czy grzbiecie ręki to również częsty widok, zwłaszcza u dzieci obgryzających paznokcie. Wirus łatwo przenosi się wokół wałów paznokciowych. U młodzieży i dorosłych brodawki wirusowe nierzadko pojawiają się w okolicy kolan lub łokci (np. w wyniku klęczenia na podłodze w szatni, kontaktu ze skażoną matą gimnastyczną itp.).

Specyficznym miejscem występowania są twarz i szyja. Tam lokalizują się głównie brodawki płaskie (młodociane), zwłaszcza u dzieci i nastolatków. Mogą one pokrywać czoło, policzki czy brodę drobnymi, licznymi grudkami. Rzadziej kurzajki zdarzają się na powiekach, ustach czy narządach płciowych. Zmiany w tych okolicach to zwykle inne typy HPV (np. kłykciny kończyste w okolicy intymnej).

Objawy i rodzaje kurzajek

Objawy kurzajek są dość charakterystyczne. Są to grudkowate, szorstkie narośla na skórze, zwykle o średnicy od kilku milimetrów do 1 cm. Powierzchnia kurzajki jest nierówna, porowata, często widać na niej drobne czarne kropki (są to zakrzepłe naczynka krwionośne). Brodawka ma kolor od jasnobeżowego przez żółtawy, szarawy, aż po brunatny, zwykle zbliżony do otaczającej skóry.

Przy ucisku lub skubaniu może pojawić się niewielki ból, lub krwawienie. W odróżnieniu od odcisku, kurzajka przerywa linie papilarne skóry. Jeśli przyjrzymy się odciskom palca w miejscu brodawki, zauważymy zniekształcenie lub zanik tych linii. Większość kurzajek początkowo nie boli, jednak wraz ze wzrostem mogą stać się dokuczliwe (np. kurzajka na stopie często wywołuje ból przy chodzeniu).

Wyróżniamy kilka rodzajów kurzajek różniących się wyglądem i miejscem występowania. Poniżej opisujemy najczęstsze typy brodawek wirusowych.

Kurzajki zwykłe

Kurzajki zwykłe (verrucae vulgares) to najbardziej klasyczna postać brodawek. Mają postać wypukłych, grudkowatych narośli o szorstkiej, nierównej powierzchni. Zazwyczaj są koloru cielistego, szarożółtego lub brązowawego. Ich średnica wynosi od 2–3 mm do około 1 cm. Najczęściej pojawiają się na dłoniach, palcach rąk oraz wokół paznokci (brodawki okołopaznokciowe).

U dzieci i młodzieży kurzajki zwykłe są bardzo częste. Młody wiek sprzyja ich powstawaniu ze względu na niedojrzały układ odpornościowy i częste urazy skóry podczas zabawy. Brodawki zwykłe mają tendencję do rozsiewania. Można zauważyć, że po pojawieniu się jednej kurzajki np. na palcu, wkrótce powstają kolejne w pobliżu lub na palcach sąsiednich. Przyczyną pojawiania się kurzajek zwykłych są najczęściej typy HPV 2, 4 oraz 7. Zmiany te zazwyczaj nie są bardzo bolesne. Jednak jeśli  rosną w miejscu narażonym na ciągły ucisk lub podrażnienia (np. na stawie palca, którym często coś chwytamy), mogą powodować dyskomfort.

Charakterystyczną cechą jest też brak korzenia (w przeciwieństwie do odcisku), kurzajka zwykła nie ma centralnego rdzenia rogowego. Leczenie kurzajek zwykłych warto rozpocząć możliwie szybko, by nie dopuścić do ich namnożenia.

Kurzajki stóp (brodawki podeszwowe)

Kurzajki na stopach to brodawki zlokalizowane na podeszwach stóp, zwane też brodawkami podeszwowymi. Pojawiają się najczęściej na piętach, pod palcami lub na przodostopiu, czyli tam, gdzie stopa jest najbardziej obciążona w trakcie chodzenia. Z początku kurzajka na stopie może wyglądać jak małe, przezroczyste zgrubienie (wielu pacjentów myli ją początkowo z odciskiem).

Z czasem jednak brodawkawrasta w głąb skóry pod naciskiem ciężaru ciała, przez co często jest płaska lub nawet lekko wgłębiona w porównaniu do otaczającego zrogowaciałego naskórka. Wokół zmiany może tworzyć się twardy kołnierz zgrubiałej skóry przypominający odcisk. Kurzajki stóp zwykle są bolesne. Pacjenci opisują, że czują kłucie lub wrażenie stąpania na kamyczku. Ból nasila się przy ucisku pionowym (chodzenie) i bywa na tyle dokuczliwy, że zmusza do zmiany sposobu chodzenia. Często widać na nich czarne kropki (zakrzepłe naczynka) po zdrapaniu wierzchniej warstwy.

Brodawki podeszwowe mogą występować w skupiskach, gdy jest ich wiele obok siebie, nazywamy je kurzajkami mozaikowymi (łączą się w większe pola zrogowaceń). Typowe typy wirusa HPV odpowiedzialne za kurzajki na stopach to HPV 1 i 2. HPV-1 często powoduje głębokie, pojedyncze brodawki, a HPV-2 raczej powierzchowne, mozaikowe. Ze względu na umiejscowienie i ból, leczenie kurzajek stópbywa trudniejsze.

Wymagają one często wielokrotnego zabiegu lub łączenia metod (o czym w dalszej części). Ważne, by nie zwlekać z terapią, ponieważ zaniedbane brodawki na stopach mogą utrudniać chodzenie i prowadzić do przeciążeń stawów (pacjent krzywo stawia stopę, by ominąć ból).

Kurzajki płaskie

Kurzajki płaskie (verrucae planae), zwane też młodocianymi, to odmienny rodzaj brodawek, które mają gładką, spłaszczoną formę. Wyglądają jak drobne, lekko wypukłe grudki o lśniącej lub gładkiej powierzchni, wielkości 1–5 mm. Zwykle są koloru skóry lub nieco brunatne, przez co bywają mało zauważalne na pierwszy rzut oka. Najczęściej występują u dzieci i młodzieży, stąd nazwa młodociane.

Lokalizują się na twarzy (czole, policzkach, brodzie), szyi, dłoniach oraz przedramionach. U chłopców często pojawiają się w linii golenia na brodzie (mikro skaleczenia przy goleniu ułatwiają rozsiew wirusa), u dziewcząt, na nogach lub twarzy. Charakterystyczną cechą kurzajek płaskich jest skłonność do licznego występowania. Często widzimy kilkanaście lub więcej drobnych brodawek naraz. Zarysowują się też wzdłuż linii zadrapania (tzw. objaw Koebnera), co oznacza, że np. podrapanie się po policzku z kurzajkami może skutkować wysypem nowych w linii tego zadrapania.

Kurzajki płaskie wywołują inne szczepy HPV, najczęściej HPV 3, 10, 27 lub 28. Zmiany te zwykle nie są bolesne ani nie sprawiają fizycznego dyskomfortu. Problemem jest raczej kosmetyka (szpecą twarz czy ręce). U młodych osób dość często zanikają samoistnie wraz z upływem czasu i dojrzewaniem układu odpornościowego. Niemniej, jeśli kurzajki płaskie nasilają się lub przeszkadzają pacjentowi estetycznie, można je usuwać podobnie jak inne brodawki (np. poprzez wymrażanie lub specjalne preparaty dermatologiczne). 

Kiedy kurzajka wymaga pilnej konsultacji?

Większość kurzajek to zmiany niezłośliwe, które można leczyć w domowym zaciszu lub podczas planowej wizyty u specjalisty podologa. Istnieją jednak sytuacje, gdy z kurzajką należy udać się do lekarza jak najszybciej. Pilnej konsultacji wymaga przede wszystkim brodawka, która:

• Szybko rośnie lub zmienia wygląd – jeśli kurzajka w krótkim czasie znacznie się powiększyła, zmieniła barwę na nietypową (np. czarną, czerwoną) albo ma nieregularny kształt, konieczna jest ocena dermatologa. Może to sugerować pomyłkę w samodzielnej diagnozie (np. zmiana nowotworowa udająca brodawkę) albo nadkażenie kurzajki.
• Jest bardzo bolesna, krwawi lub ropieje – silny ból w stanie spoczynku, krwawienie z brodawki czy wydzielina ropna mogą świadczyć o głębokim stanie zapalnym lub infekcji bakteryjnej. Taki stan wymaga profesjonalnego leczenia (np. antybiotyk miejscowy, opracowanie rany) i prawdopodobnie usunięcia zmiany.
• Występuje u pacjenta z obniżoną odpornością – osoby chore na cukrzycę, leczone onkologicznie, po przeszczepach czy z innymi zaburzeniami odporności powinny każdą zmianę skórną konsultować z lekarzem. U nich kurzajki mogą szybciej się szerzyć i trudniej goić. Samodzielne zabiegi są ryzykowne (np. u diabetyków łatwo o trudno gojący się ubytek).
• Lokalizuje się w nietypowym miejscu – brodawka na twarzy, powiece, ustach czy okolicach intymnych powinna być oceniona przez specjalistę. W tych miejscach łatwo o powikłania i blizny, więc leczenie należy dobrać bardzo ostrożnie.
• Mnoży się mimo leczenia – jeżeli zauważymy, że pomimo stosowania domowych sposobów liczba kurzajek rośnie (pojawiają się nowe zmiany), to znak, że dotychczasowa terapia zawiodła. Wysiew wielu kurzajek wymaga często bardziej zdecydowanego leczenia profesjonalnego, aby przerwać cykl autoinfekcji.

Poza powyższymi sytuacjami zasięgnięcie porady podologa lub dermatologa warto rozważyć, gdy po prostu mamy wątpliwość, czy dana zmiana to na pewno kurzajka. Lepiej upewnić się u specjalisty, niż leczyć niewłaściwą dolegliwość na własną rękę. Pamiętajmy, że w razie potrzeby lekarz może zlecić badanie dermatoskopowe, a nawet biopsję zmiany, by wykluczyć inne diagnozy.

Ogólna zasada brzmi: jeśli kurzajka budzi Twój niepokój albo powoduje nasilone objawy – skonsultuj ją z fachowcem.

Jak pozbyć się kurzajki w domu?

Wiele osób, gdy zauważy u siebie kurzajkę, w pierwszej kolejności próbuje domowych sposobów na kurzajki. Nic dziwnego, domowe leczenie jest zazwyczaj tańsze i mniej stresujące niż wizyta w gabinecie. Na rynku dostępne są rozmaite preparaty na kurzajki bez recepty: płyny, maści, plastry, aerozole do wymrażania. Istnieje też sporo babcinych metod z użyciem ziół czy produktów kuchennych.

Skuteczność takich domowych kuracji bywa różna. Niektórym udaje się w ten sposób usunąć kurzajkę, innym niestety nie. Ważne jest, by do domowego leczenia podchodzić z rozwagą i cierpliwością. Zazwyczaj potrzeba wielu dni lub tygodni konsekwentnego stosowania wybranej metody, by zobaczyć efekty. Trzeba też uważać, aby nie uszkodzić zdrowej skóry wokół brodawki.

Poniżej omawiamy najpopularniejsze domowe sposoby, takie jak preparaty z kwasem salicylowym, plastry złuszczające oraz metody naturalne. Wskażemy też, kiedy domowe leczenie kurzajek może być niebezpieczne i kiedy lepiej od razu udać się do specjalisty.

Preparaty apteczne z kwasem salicylowym i mlekowym

Pierwszą linią domowego leczenia kurzajek są najczęściej preparaty keratolityczne, czyli złuszczające naskórek. W aptekach bez recepty dostępne są specjalne płyny i żele na kurzajki zawierające mieszankę kwasów (przede wszystkim kwas salicylowy i często kwas mlekowy). Przykładami są preparaty takie jak Brodacid, Duofilm czy Verumal.

Działają one na zasadzie chemicznego wypalania brodawki: kwas salicylowy rozpuszcza zrogowaciałe komórki kurzajki, a kwas mlekowy dodatkowo przyspiesza złuszczanie i działa antyseptycznie. Taki płyn nakłada się na oczyszczoną brodawkę zazwyczaj raz dziennie (albo wg ulotki), omijając zdrową skórę. Po aplikacji tworzy się na zmianie biała warstewka; co parę dni zaleca się delikatnie usunąć zmiękczony naskórek np. pilniczkiem. Leczenie kurzajek kwasem salicylowym jest dość skuteczne przy mniejszych zmianach, ale wymaga cierpliwości.

Zazwyczaj kuracja trwa kilka tygodni. Co ważne, preparaty tego typu są przeciwwskazane u osób chorych na cukrzycę i z zaburzeniami krążenia (szczególnie na stopach), gdyż mogą powodować trudno gojące się nadżerki. Poza tym nie wolno ich stosować na twarz ani genitalia. Oprócz preparatów mieszanych są też środki zawierające inne kwasy, np. kwas trójchlorooctowy (TCA) lub kwas mrówkowy.

Występują one w formie sztyftów lub żeli (np. EndWarts, Wortie, Acepharma itp.) i również prowadzą do stopniowego wypalenia brodawki. Ich stosowanie także wymaga ostrożności, ale mogą zadziałać tam, gdzie salicylowy zawiódł. Mają silniejsze działanie żrące. Pamiętajmy, by zawsze czytać ulotkę i ściśle stosować się do zaleceń, gdy używamy takich preparatów.

Plastry i maści złuszczające

Innym wygodnym sposobem na usuwanie kurzajek w domu są specjalne plastry na kurzajki oraz maści o działaniu złuszczającym. Plastry przeciw kurzajkom (np. Salvequick, Compeed lub inne marki) nasączone są najczęściej właśnie kwasem salicylowym w odpowiedniej dawce. Taki plaster nakleja się bezpośrednio na brodawkę na określony czas (zwykle 1–2 dni), po czym zmienia na nowy.

Cały czas substancja czynna działa na zmianę, zmiękczając ją i powoli eliminując. Plastry mają tę zaletę, że chronią zdrową skórę wokół przed działaniem kwasu oraz osłaniają kurzajkę (co zmniejsza ryzyko przypadkowego zadrapania i rozsiania wirusa). Kuracja plastrami trwa zwykle kilka tygodni. Po odklejeniu kolejnych plastrów widać stopniowo zbielenie i rozmiękczenie brodawki, którą można warstwowo ścinać pilnikiem. Maści na kurzajki działają podobnie, tylko aplikuje się je w formie kremu. Zawierają kwas salicylowy, mocznik lub inne keratolityki.

Przykładem może być maść z 40% kwasem salicylowym, która nakładana codziennie na kurzajkę powoduje złuszczanie. Często zaleca się przykryć posmarowaną zmianę opatrunkiem okluzyjnym (folią lub plastrem), by wzmocnić efekt. Po kilku dniach takiej kuracji warstwa brodawki rozmięka i można ją usunąć mechanicznie, po czym kontynuuje się smarowanie, aż do całkowitego zniknięcia zmiany. Zarówno przy plastrach, jak i maściach złuszczających obowiązuje zasada: systematyczność i wytrwałość. Ważne jest też zabezpieczanie otaczającej skóry (np. tłustym kremem), by kwas jej nie podrażnił.

Ten rodzaj terapii jest z reguły bezbolesny. Następuje powolne, łagodne usuwanie kurzajki, co bywa polecane dla dzieci lub osób o niskim progu bólu. Trzeba jednak uważać, by nie stosować ich na zainfekowaną lub pękającą skórę, a w razie silnego podrażnienia przerwać kurację.

Domowe sposoby

Poza preparatami aptecznymi istnieje wiele domowych sposobów na kurzajki zaliczanych do medycyny naturalnej czy ludowej. Jednym z najbardziej znanych jest wykorzystanie rośliny o nazwie glistnik jaskółcze ziele. Sok z glistnika (mający charakterystyczny pomarańczowy kolor) od dawna stosowano do wypalania brodawek. Zawiera on alkaloidy o działaniu cytotoksycznym i przeciwwirusowym, które mogą hamować namnażanie komórek zakażonych HPV.

W sprzedaży dostępne są gotowe preparaty z ekstraktem glistnika – na przykład olejek lub płyn z jaskółczego ziela do stosowania punktowego. Tego typu naturalny preparat zmiękcza i złuszcza zrogowaciały naskórek, wspomagając eliminację brodawki (przykładowo płyn Golden Pharm Glistnik Jaskółcze Ziele). Inną rośliną wykorzystywaną przy brodawkach jest tuja (żywotnik). Olejek tujowy bywa składnikiem specjalistycznych past i maści na kurzajki (np. Verru Immuno, o którym później). Z domowych sposobów często wymienia się także przykładanie przekrojonego ząbka czosnku lub plastra cebuli do kurzajki.

Czosnek zawiera związki siarkowe o działaniu przeciwwirusowym i keratolitycznym, dlatego może pomóc usunąć niewielką brodawkę (uwaga, może też podrażnić skórę wokół i spowodować oparzenie chemiczne). Podobnie działa ocet jabłkowy – nasączenie brodawki octem i zaklejenie jej na noc plastrem to domowa metoda, która czasem przynosi efekty (kwas octowy lekko wyżera zmianę). Wymienia się też smarowanie kurzajki sokiem z mlecza (mniszka lekarskiego), sokiem z ananasa czy okładanie utartym chrzanem. Skuteczność tych ludowych metod nie jest potwierdzona naukowo, ale pojedyncze przypadki wskazują, że u niektórych osób mogły pomóc.

Trzeba jednak podkreślić: naturalne nie znaczy bezpieczne. Zawsze, gdy próbujemy domowego sposobu, obserwujmy skórę. Jeśli pojawia się silne zaczerwienienie, ból, sączenie należy przerwać taką kurację. Nie próbujmy też ryzykownych eksperymentów typu wypalanie igłą, smarowanie żrącymi chemikaliami (np. Domestos – takie pomysły również krążą po forach, a są skrajnie niebezpieczne!). Domowe metody mogą być wsparciem przy niewielkich, świeżych kurzajkach, ale wymagają rozsądku i ostrożności. Gdy nie mamy pewności, lepiej skonsultować się z lekarzem lub podologiem, zamiast narażać się na powikłania.

Profesjonalne metody usuwania kurzajek

Jeśli domowe leczenie zawiedzie lub kurzajka jest uciążliwa, warto skorzystać z profesjonalnej pomocy. W gabinetach podologicznych i dermatologicznych dostępny jest szeroki wachlarz metod pozwalających skutecznie usunąć brodawki wirusowe. Do najczęściej stosowanych należą:

• krioterapia (wymrażanie ciekłym azotem)
• elektrokoagulacja (wypalanie prądem wysokiej częstotliwości)
• laseroterapia (laserowe odparowanie zmiany)
• specjalistyczne metody chemiczne (np. zastosowanie preparatów kwasowych w gabinecie)

Każda z tych metod ma swoje zalety i ograniczenia, a dobór zależy od indywidualnego przypadku, lokalizacji, wielkości i liczby kurzajek, wieku pacjenta czy choćby progu bólu. Zaletą zabiegów profesjonalnych jest to, że często pozwalają pozbyć się kurzajki szybciej i skuteczniej niż domowe sposoby. Specjalista usuwa całą zmianę przy użyciu odpowiedniego sprzętu, minimalizując ryzyko nawrotu.

W wielu przypadkach jedna wizyta wystarcza, by zlikwidować brodawkę (choć czasem potrzebna jest seria zabiegów). Warto dodać, że nowoczesna podologia dysponuje również specjalistycznymi preparatami do terapii kurzajek – przykładem jest Verru Shot marki Podopharm, wykorzystywany w gabinetach podologicznych jako alternatywa dla klasycznych zabiegów. Poniżej omawiamy poszczególne metody profesjonalnego usuwania kurzajek.

Krioterapia

Krioterapia, czyli wymrażanie kurzajek, to jedna z najpopularniejszych metod leczenia brodawek. W gabinecie zabieg krioterapii wykonuje się zwykle za pomocą ciekłego azotu, schłodzonego do temperatury ok. -196 °C. Dermatolog lub podolog przykłada do brodawki aplikator nasączony ciekłym azotem (lub rozpyla azot ze specjalnego aparatu), powodując gwałtowne zamrożenie tkanki brodawki.

Komórki zakażone wirusem ulegają zniszczeniu na skutek tworzenia się kryształków lodu i przerwania błon komórkowych. Zabieg trwa bardzo krótko. Samo mrożenie to kwestia kilku–kilkunastu sekund, często w 2–3 cyklach (zamrożenie, rozmrożenie, ponowne zamrożenie). Wymrażanie kurzajek może być nieco bolesne. Odczuwamy pieczenie, szczypanie, czasem dość intensywne mrowienie w trakcie aplikacji azotu. Dlatego przy większych lub licznych zmianach lekarz może zastosować znieczulenie miejscowe (np. spray chłodzący lub rzadziej zastrzyk z lidokainą).

Po zabiegu skóra zazwyczaj robi się czerwona i pojawia się pęcherz lub mniejszy pęcherzyk wypełniony surowicą, lub krwią (to normalna reakcja na odmrożenie tkanki). W ciągu kilku dni pęcherz zasycha, tworzy się strupek, a po około 1–2 tygodniach strupek odpada razem z zniszczoną brodawką, odsłaniając zdrową skórę. Zalety krioterapii to m.in. szybkość (zabieg jest krótki) oraz brak naruszenia ciągłości skóry ostrym narzędziem (małe ryzyko infekcji bakteryjnej). Wadą bywa konieczność powtarzania. Głębokie lub duże kurzajki często wymagają 2–4 sesji, wykonywanych co 1–3 tygodnie, aby całkowicie je wyeliminować.

Niekiedy wymrażanie nie sięga wystarczająco głęboko za pierwszym razem. Skuteczność krioterapii ocenia się na około 70–80% po kilku zabiegach. Krioterapia kurzajek jest przeciwwskazana, jeśli na skórze jest aktywna infekcja lub stan zapalny, a także u osób z zaburzeniami krążenia obwodowego (ostrożnie u cukrzyków).

Laserowe usuwanie kurzajek

Laseroterapia jest nowoczesną i bardzo skuteczną metodą walki z kurzajkami. Polega na użyciu wysokoenergetycznej wiązki laserowej do precyzyjnego zniszczenia tkanki brodawki. Najczęściej wykorzystuje się laser CO₂, ewentualnie lasery naczyniowe lub impulsywne lasery barwnikowe (które zamykają naczynia krwionośne brodawki). W praktyce laser CO₂ odparowuje zmienione komórki warstwa po warstwie. Zabieg zaczyna się od znieczulenia.. Następnie lekarz / podolog kieruje wiązkę lasera na kurzajkę. Laserowe usuwanie kurzajek jest bardzo precyzyjne.

Wiązka trafia tylko w obręb brodawki, minimalnie uszkadzając otaczającą zdrową skórę. W trakcie zabiegu może być odczuwalne delikatne ciepło lub pieczenie, a także czuć zapach przypalanego naskórka (to normalne). Cała procedura dla jednej zmiany trwa zwykle kilka minut. Po usunięciu kurzajki laserem pozostaje niewielka rana/ubytek. Ponieważ laser od razu koaguluje naczynia, krwawienie jest minimalne. Miejsce zabiegu zabezpiecza się opatrunkiem. Gojenie trwa około 1–2 tygodni. W tym czasie tworzy się strup, który potem odpada. Blizna po laserze jest zazwyczaj niewielka i z czasem staje się praktycznie niewidoczna.

Zalety laseroterapii to przede wszystkim wysoka skuteczność (często wystarcza jeden zabieg na daną kurzajkę) oraz małe ryzyko nawrotu. Laser niszczy całą tkankę brodawki, a także działa częściowo odkażająco (temperatura zabija wirusa lokalnie). Dla wielu osób ważne jest też, że to metoda prawie bezkrwawa i szybka. Wadą może być cena (laser jest droższy od np. wymrażania) oraz dostępność. Nie każdy gabinet dysponuje laserem CO₂. Przeciwwskazaniami do użycia lasera są m.in.: ciąża, fotouczulenia, aktywna opryszczka lub inna infekcja skóry w miejscu zabiegu, skłonność do keloidów (bliznowców) i bardzo ciemna karnacja (u osób o ciemnej skórze istnieje ryzyko odbarwienia w miejscu zabliźnienia). 

Elektrokoagulacja

Elektrokoagulacja (zwana potocznie wypalaniem prądem) to metoda, w której do zniszczenia kurzajki wykorzystuje się prąd o wysokiej częstotliwości. Specjalista używa urządzenia z cienką elektrodą. Może ona mieć kształt igły lub pętli. Po przyłożeniu elektrody do brodawki przez bardzo krótki czas przepływa prąd, który rozgrzewa tkankę do wysokiej temperatury (około 200°C) i powoduje jej wypalenie/zwęglenie. W trakcie zabiegu pacjent może odczuwać delikatne ciągnięcie lub ciepło. Podolog, lub lekarz punkt po punkcie wypala całą kurzajkę.

Czas zabiegu zależy od wielkości zmiany, typowo trwa to kilka do kilkunastu minut. Po elektrokoagulacji powstaje mała, sucha rana. Tkanka brodawki jest zwęglona i tworzy czarny strup. Przez kilka dni do tygodnia miejsce goi się pod strupkiem, który potem sam odpada. Ważne jest utrzymanie rany w czystości i suchym stanie; zwykle zaleca się przemywanie jej np. solą fizjologiczną i ewentualnie zastosowanie maści odkażającej, aż do zagojenia. Zaletą elektrokoagulacji jest wysoka skuteczność – często udaje się usunąć całą kurzajkę podczas jednej sesji (skuteczność szacuje się na >90% dla pojedynczej brodawki).

Metoda ta jest stosunkowo tania i powszechnie dostępna (wiele gabinetów jest wyposażonych w aparaty do elektrokoagulacji). Dodatkowo prąd koaguluje naczynka, więc w trakcie samego zabiegu nie ma dużego krwawienia. Potencjalną wadą jest ryzyko blizny. Wypalone miejsce może pozostawić drobną blizenkę, zwłaszcza jeśli brodawka była duża lub bardzo głęboka. Z tego powodu elektrokoagulacji częściej używa się na stopach czy dłoniach, a rzadziej na twarzy (gdzie blizna byłaby bardziej problematyczna). Przeciwwskazania do elektrokoagulacji obejmują m.in. posiadanie rozrusznika serca (prąd mógłby zakłócić jego pracę), zaburzenia krzepnięcia, aktywne infekcje skóry oraz ciążę. Zabiegu nie wykonuje się też u osób bardzo wrażliwych na ból bez możliwości znieczulenia.

Diatermia

Diatermia to metoda bardzo zbliżona do elektrokoagulacji – czasem wręcz te pojęcia używane są zamiennie. W kontekście usuwania kurzajek diatermia odnosi się zwykle do zastosowania fal radiowych o wysokiej częstotliwości do ścięcia i koagulacji tkanki. Urządzenia do diatermii (np. Surtron 80D diatermia podologiczna) generują fale elektromagnetyczne, które powodują nagrzanie tkanek na podobnej zasadzie co prąd w elektrokoagulacji.

Różnica jest taka, że elektroda nie musi dotykać bezpośrednio tkanki. Fala radiowa może ciąć i jednocześnie zamykać naczynia z nieco mniejszym przegrzewaniem otoczenia. Dla pacjenta przebieg zabiegu diatermii jest praktycznie taki sam jak elektrokoagulacji. Odczucia bólowe są minimalne. Po zabiegu zostaje mały strup, gojenie trwa 1–2 tygodnie. Zalety diatermii to bardzo duża precyzja.

Doświadczony specjalista podolog może usunąć nawet bardzo małe brodawki, kontrolując głębokość penetracji fal. Uważa się, że diatermia powoduje nieco mniejszą karbonizację (zwęglenie) tkanki niż klasyczna elektrokoagulacja, co może przekładać się na szybsze gojenie i mniejszą bliznę. Jednak w praktyce różnice są niewielkie, a skuteczność obu metod porównywalna. Diatermia na kurzajki jest szczególnie przydatna przy zmianach w trudniejszych miejscach, np. przy paznokciach, gdzie precyzja ma znaczenie, albo gdy chcemy zminimalizować uszkodzenie okolicznych tkanek (np. u dzieci). Przeciwwskazania są tożsame z tymi dla elektrokoagulacji.

Preparaty kwasowe w gabinecie (Verru Shot)

Oprócz wymrażania, lasera czy elektrokoagulacji, specjaliści często sięgają po metody chemiczne w warunkach gabinetowych. Polega to na zastosowaniu silnie działających preparatów kwasowych, dostępnych wyłącznie dla profesjonalistów. Przykładem jest innowacyjny preparat Verru Shot® firmy Podopharm. Gęsty płyn zawierający aż 60% kwas trójchlorooctowy (TCA) oraz specjalny kompleks miedzi aXovelum®. Taki stężony kwas jest w stanie wywołać głęboką koagulację tkanki brodawki. Jak wygląda zabieg? Podolog najpierw zabezpiecza zdrową skórę wokół kurzajki (np. smarując wazeliną i naklejając plaster z otworkiem na brodawkę).

Następnie za pomocą mikropędzelka nanosi kropelkę preparatu Verru Shot dokładnie na powierzchnię brodawki. Płyn tworzy rodzaj białej powłoczki (okluzyjnej) i zaczyna wyżerać zmianę. Pacjent nie odczuwa przy tym bólu, ewentualnie lekkie pieczenie. Po aplikacji zakłada się mały opatrunek, który należy pozostawić na 24 godziny. W tym czasie kwas penetruje brodawkę, powodując jej martwicę. Po dobie pacjent zdejmuje opatrunek. Kurzajka zwykle jest zbielała lub szarawa, co świadczy o martwej tkance. Co dalej? W odstępie tygodnia lub dwóch wykonuje się kolejną aplikację Verru Shot (aż do usunięcia zmiany).

Zazwyczaj potrzeba od 2 do 5 aplikacji, zależnie od wielkości kurzajki. Ważne jest przestrzeganie zaleceń między wizytami. Specjalista może zalecić moczenie stóp, delikatne usuwanie zmiękczonej tkanki lub stosowanie dodatkowych preparatów wspomagających. Zalety tej metody to brak cięcia czy wypalania. Wszystko odbywa się poprzez chemiczne zniszczenie brodawki. Dzięki temu ból jest minimalny, a ryzyko blizny niewielkie.Verru Shot szczególnie dobrze sprawdza się u pacjentów bojących się zabiegów inwazyjnych oraz u dzieci powyżej 6. roku życia (poniżej 6 rż. nie stosuje się tego preparatu). Aby zwiększyć skuteczność terapii kwasowej, pacjent stosuje w domu między zabiegami specjalną pastę Verru Immuno (także od Podopharm). Nakłada się ją na miejsce po kurzajce, by przyspieszyć regenerację skóry i podziałać przeciwwirusowo.

Wadą metody kwasowej jest konieczność regularnych wizyt i samodyscypliny. Terapia rozciąga się na kilka tygodni. Jest to jednak nowoczesna i coraz bardziej popularna metoda w gabinetach podologicznych, skuteczna nawet na oporne kurzajki, które nie poddały się np. wymrażaniu.

Ile trwa zabieg, gojenie i czy to boli? Profesjonalne zabiegi usuwania kurzajek z reguły nie zajmują dużo czasu. Pojedynczą zmianę doświadczony specjalista usuwa zwykle w ciągu kilku–kilkunastu minut. Nawet przy licznych brodawkach cała sesja rzadko przekracza godzinę. Na przykład wymrożenie 1 kurzajki to parę sekund + przygotowanie, laser jednej brodawki – ok. 5–10 minut, elektrokoagulacja – 10 minut.

Zabiegi są zazwyczaj wykonywane w znieczuleniu miejscowym (zwłaszcza elektrokoagulacja, laser, większe zmiany przy krioterapii), dzięki czemu ból jest minimalny albo żaden. Przy krioterapii często obywa się bez znieczulenia. Pieczenie jest chwilowe i ustępuje po kilku minutach. Ogólnie pacjenci są często pozytywnie zaskoczeni, że usuwanie kurzajki nie było tak straszne, jak myśleli. Po zabiegu przez parę dni miejsce może być tkliwe, zaczerwienione. Można odczuwać lekki ból (jak przy gojeniu się oparzenia lub pęcherza). Zwykle wystarczy osłona opatrunkiem i ewentualnie tabletka przeciwbólowa w razie potrzeby.

Gojenie zależy od metody: po laserze, elektrokoagulacji czy diatermii mamy mały strupek, który odpada w 1–2 tygodnie. Po krioterapii pęcherz goi się też około 1–2 tygodni. Po metodzie kwasowej proces jest etapowy. Tkanki odpadają warstwami przy kolejnych aplikacjach, a pełne wygojenie następuje kilka tygodni po ostatnim zabiegu. Bardzo ważne jest stosowanie się do zaleceń pozabiegowych, o których piszemy dalej (w sekcji o zapobieganiu nawrotom). Dzięki nim gojenie przebiega sprawnie, a ryzyko powikłań jest niskie.

Kurzajki a odporność organizmu

Ponieważ kurzajki są wywoływane przez wirusa HPV, ogromną rolę w ich zwalczaniu i nawrotach odgrywa odporność naszego organizmu. U wielu osób o sprawnie działającym układzie immunologicznym pojedyncze kurzajki potrafią zniknąć same. To oznaka, że organizm rozpoznał wirusa i skutecznie go zwalczył.

Z kolei u osób z obniżoną odpornością brodawki pojawiają się częściej, mogą się nawracać lub mnożyć. Warto zatem zrozumieć zależność między kurzajkami a odpornością oraz dowiedzieć się, jak wzmocnić organizm, by zmniejszyć ryzyko kolejnych zakażeń HPV.

Dlaczego niektóre kurzajki znikają samoistnie?

Zdarza się, że kurzajka, która pojawiła się na skórze, znika samoistnie po pewnym czasie, bez żadnego leczenia. Dla wielu osób brzmi to zaskakująco, ale jest to udokumentowany fakt. Szacuje się, że u dzieci i młodzieży nawet ponad połowa brodawek ustępuje samoistnie w ciągu 2 lat. Jak to możliwe? Klucz leży w odpowiedzi immunologicznej. Nasz układ odpornościowy prędzej czy później zauważa obecność wirusa HPV w komórkach skóry i podejmuje z nim walkę.

Limfocyty T rozpoznają zakażone komórki i zaczynają je niszczyć, pobudzając też inne elementy układu odpornościowego. W efekcie brodawka zostaje stopniowo odrzucona. Pojawia się stan zapalny, który niszczy tkankę kurzajki, a na jej miejscu wyrasta zdrowa skóra. Proces ten nie dzieje się z dnia na dzień; zwykle trwa wiele miesięcy, a nawet rok czy dwa. U dzieci przebiega częściej pomyślnie, bo ich układ odpornościowy intensywnie się uczy i reaguje na nowe patogeny. U dorosłych spontaniczne zanikanie kurzajek również bywa obserwowane, choć rzadziej (często dorośli decydują się na leczenie, zanim minie tak długi czas).

Warto wiedzieć, że gdy brodawka zaczyna znikać samoistnie, może to wyglądać jak zaognienie. Kurzajka czerwienieje, może boleć, czasem wokół pojawiają się drobne nowe brodawki (efekt reakcji immunologicznej). Ostatecznie jednak zmiany zanikają. Czy to znaczy, że lepiej nic nie robić i czekać? Niekoniecznie, ponieważ samoistne ustąpienie to loteria. Nie mamy pewności, czy akurat u nas organizm sobie poradzi. Możemy za to pomóc szczęściu, wzmacniając odporność. Ale faktem jest, że silny układ immunologiczny potrafi czasem poradzić sobie z kurzajkami sam, co tłumaczy, dlaczego np. dwoje dzieci chodzących na ten sam basen, jedno dostanie kurzajki, drugie nie.

Jak wspierać odporność, aby zmniejszyć ryzyko nawrotów?

Wzmocnienie odporności organizmu to kluczowy element profilaktyki kurzajek i zapobiegania ich nawrotom. Jak wiadomo, wirusa HPV nie da się całkowicie wyeliminować z organizmu żadnym lekiem.

To układ immunologiczny musi go kontrolować. Dlatego, jeśli mieliśmy kurzajki lub właśnie się ich pozbyliśmy, warto wdrożyć działania zwiększające naszą odporność, by organizm sam zwalczał resztki wirusa i bronił się przed ponownym zakażeniem. Oto najważniejsze aspekty wspierania odporności:

• Zdrowa dieta – odżywianie ma ogromny wpływ na układ odpornościowy. Jadłospis bogaty w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty, chude białko i zdrowe tłuszcze dostarcza witamin oraz minerałów niezbędnych dla odporności. Szczególnie ważne są witaminy A, C, E oraz witamina D i witamina B6, a także minerały: cynk, selen, żelazo. Witamina A i C wspomagają błony śluzowe i skórę (bariera dla patogenów), wit. D moduluję odpowiedź immunologiczną (w Polsce często mamy jej niedobory, warto więc rozważyć suplementację jesienią i zimą po konsultacji z lekarzem). Cynk i selen biorą udział w dojrzewaniu komórek odpornościowych. 
• Aktywność fizyczna i odpoczynek – regularny umiarkowany wysiłek (spacery, jazda na rowerze, pływanie itp.) pozytywnie wpływa na krążenie i mobilizuje układ odpornościowy. Z kolei odpowiednia ilość snu (dla dorosłych min. 7 godzin na dobę) i regeneracja są niezbędne, by organizm mógł naprawiać się i produkować wystarczająco komórek obronnych. Przewlekły brak snu czy ciągłe przemęczenie znacząco obniżają odporność. Wtedy wirusy (w tym HPV) mają ułatwione zadanie.
• Unikanie stresu – łatwiej powiedzieć niż zrobić, ale przewlekły stres faktycznie osłabia mechanizmy odpornościowe. Hormon stresu (kortyzol) w nadmiarze tłumi działanie limfocytów. Warto więc w miarę możliwości redukować stresory, a także praktykować techniki relaksacyjne (np. medytację, ćwiczenia oddechowe, jogę czy hobby, które nas odpręża). Balans psychiczny przekłada się na lepszą reakcję organizmu na infekcje.
• Suplementy wspierające odporność – oprócz witaminy D3, którą często zaleca się u nas profilaktycznie w miesiącach R (jesień-zima), są też inne preparaty mogące pomóc. Popularne jest np. colostrum (siara bydlęca) zawierające immunoglobuliny, czy beta-glukan (z drożdży lub owsa) stymulujący działanie makrofagów. Nie są to co prawda cudowne leki, ale niektórzy podolodzy czy immunolodzy zalecają je wspomagająco przy nawracających brodawkach. Zioła takie jak jeżówka (echinacea) czy czystek również bywają stosowane na podniesienie odporności, choć dowody naukowe na ich skuteczność są mieszane.
• Profilaktyka innych infekcji – dbając o ogólny stan zdrowia, pośrednio wspieramy odporność. Nieleczone ogniska zakażenia (np. przewlekłe zapalenie zatok, próchnica zębów) to dodatkowe obciążenie dla układu immunologicznego. Warto więc dbać o bieżące leczenie chorób, szczepić się (np. przeciw grypie czy COVID, by uniknąć ciężkich infekcji osłabiających organizm) itp.

Jak zapobiegać kurzajkom?

Profilaktyka kurzajek opiera się na dwóch filarach: po pierwsze unikanie zakażenia wirusem HPV, a po drugie utrzymanie skóry w dobrej kondycji, by nie stwarzać wirusowi warunków do wniknięcia. Całkowite wyeliminowanie ryzyka nie jest możliwe (HPV jest bardzo powszechny), ale stosując się do poniższych zasad, można znacząco je ograniczyć.

Pamiętajmy, że zapobieganie dotyczy zarówno osób, które nigdy nie miały kurzajki, jak i tych, które właśnie wyleczyły brodawkę. Profilaktyka pomoże uniknąć nawrotów i nowych zakażeń. Oto najważniejsze zalecenia:

Higiena stóp i dłoni

Utrzymywanie skóry w czystości i suchości to podstawowa linia obrony przed wieloma infekcjami, w tym HPV. Higiena stóp i dłoni powinna obejmować:

• Mycie i osuszanie – myj stopy oraz dłonie codziennie ciepłą wodą z mydłem, a następnie dokładnie osuszaj (zwłaszcza przestrzenie między palcami stóp!). Wilgoć sprzyja zarówno wirusom, jak i grzybom, a skóra macerowana wodą jest bardziej podatna na mikrourazy. Sucha, czysta skóra stanowi lepszą barierę dla drobnoustrojów.
• Regularna pedicure/manicure – dbaj o odpowiednią grubość naskórka na stopach; zrogowaciałe, popękane pięty to wrota dla wirusa. Stosuj peelingi, tarki lub wizyty u pedicurzystki/podologa, by usuwać nadmiar martwego naskórka. Paznokcie obcinaj ostrożnie, by nie poranić skórek.
• Dezynfekcja drobnych ranek – każdą drobną rankę, zadrapanie czy pęcherz na stopie i dłoni staraj się od razu oczyścić i zabezpieczyć. Przemyj skaleczenie środkiem odkażającym i jeśli to na stopie – zaklej plastrem, by brud z podłoża się tam nie dostał. To zmniejsza ryzyko, że wirus wniknie akurat tą drogą.
• Unikanie kontaktu z cudzą krwią i wydzielinami – HPV na skórze przenosi się głównie przez kontakt, więc nie dotykaj bez rękawic świeżych skaleczeń u innych osób, nie używaj cudzych chusteczek, pilników, cążek, maszynek do golenia itp. W miejscach jak salon kosmetyczny zawsze upewnij się, że narzędzia są sterylne.
• Dezynfekcja obuwia i skarpet – jeśli masz skłonność do nadpotliwości stóp lub właśnie leczysz się z kurzajek, warto dezynfekować swoje obuwie od czasu do czasu. W butach mogą przetrwać cząstki wirusa. Można używać sprayów odkażających do obuwia (np. specjalistyczny spray przeciwgrzybiczny i antybakteryjny typu Mykobooster) albo domowym sposobem przetrzeć wnętrze buta wacikiem z spirytusem.

Unikanie chodzenia boso w miejscach publicznych

To absolutnie kluczowa zasada w profilaktyce kurzajek: nie chodź boso poza własnym domem. Miejsca wspólnego użytku, gdzie ludzie przemieszczają się na bosaka, są siedliskiem wirusa HPV (oraz grzybów). Największe ryzyko stanowią:

• Baseny, aquaparki – wilgotna, ciepła posadzka przy niecce basenowej, pod prysznicami czy w szatni to idealne środowisko dla wirusa. Zawsze miej na nogach klapki basenowe, dopóki nie wejdziesz do wody. Pod prysznicem publicznym też stój w klapkach (możesz je opłukać potem wrzątkiem).
• Sauny – w saunie suchej siadasz co prawda na ręczniku, ale stopy dotykają podestu – miej klapki. W saunie parowej i jacuzzi również używaj własnego obuwia basenowego do przemieszczania się.
• Szatnie siłowni, klubów sportowych – nie stawaj gołą stopą na kafelkach ani wykładzinach w szatni. Po wysiłku Twoje stopy mają mikrouszkodzenia (otarcia, odciski) i są rozgrzane, wilgotne (szczególnie podatne na zakażenie). Klapki ochronne to mus.
• Hotelowe dywany, wykładziny – mogą wydawać się czyste, ale nigdy nie wiadomo, kto wcześniej chodził tam z brodawką na stopie. W hotelu lub pensjonacie też noś klapki, nawet w pokoju (chyba że masz własne dobrze umyte kapcie).
• Łaźnie, kąpieliska, plaże publiczne – na plaży ryzyko jest mniejsze (słońce i słona woda raczej nie sprzyjają wirusowi), ale na wszelki wypadek pod prysznic przy plaży wejdź w klapkach. W łaźniach miej zawsze obuwie ochronne.
• Cudze podłogi i dywany – nawet odwiedzając znajomych, którzy mają w domu kurzajki, lepiej nie biegać boso, zwłaszcza po dywanie (HPV może tam przeżyć jakiś czas). Załóż skarpetki, jeśli gospodarze preferują zdjęcie butów.

Jak dbać o skórę, aby nie sprzyjać zakażeniom HPV?

Oprócz higieny i unikania bosych stóp w publicznych miejscach, jest jeszcze kilka wskazówek dotyczących pielęgnacji skóry, które pomogą w profilaktyce kurzajek:

• Kontrola nadpotliwości – jeżeli masz problem z mocno pocącymi się stopami, zadbaj o to, by je neutralizować. Wilgotna, rozmiękczona skóra jest bardziej podatna na infekcje. Stosuj antyperspirant do stóp (są kremy i spraye zmniejszające potliwość, np. z solami glinu). Noś przewiewne obuwie z naturalnych materiałów i zmieniaj skarpety codziennie (albo częściej, jeśli mocno się pocą). Latem unikaj całkowicie zabudowanych, nieoddychających butów. Suchsza skóra = mniejsza szansa, że HPV się przyczepi.
• Unikaj urazów i obtarć – oczywiście nie da się zupełnie uniknąć wszelkich mikrourazów, ale można minimalizować ryzyko. Dobrze dopasowane buty to podstawa (za ciasne powodują otarcia, pęcherze – wrota dla wirusa). Noś wygodne, nieobcierające obuwie, a nowe buty rozchodź stopniowo. Używaj plastrów ochronnych na miejsca narażone (pięty, palce), zanim dojdzie do odcisków. Na dłoniach przy pracy fizycznej zakładaj rękawice robocze (uchronią przed skaleczeniami).
• Pielęgnuj skórę kremami – zadbana, nawilżona skóra jest bardziej elastyczna i mniej skłonna do pęknięć. Stosuj regularnie krem do stóp (zwłaszcza na pięty, które lubią pękać) oraz krem do rąk po myciu naczyń czy w chłodne dni. Im mniej pęknięć i uszkodzeń, tym trudniej wirusowi znaleźć drogę do wnętrza skóry.
• Nie obgryzaj paznokci ani skórek – to bardzo częsta przyczyna brodawek okołopaznokciowych u dzieci i dorosłych. W czasie obgryzania tworzysz mikro rany wokół paznokci, a dłonie dotykają różnych powierzchni z wirusami. Staraj się pozbyć tego nawyku; u dzieci można stosować specjalne gorzkie lakiery, by nie wkładały palców do buzi.
• Własne przybory toaletowe – każdy domownik powinien mieć swój ręcznik, pumeks, maszynkę do golenia, nożyczki do paznokci itp. Jeśli ktoś w domu ma kurzajki, warto jego ręczniki prać częściej i w wysokiej temperaturze, a najlepiej, nie używać wspólnie żadnych tekstyliów (np. dywanika łazienkowego). Po wizycie chorej osoby w wannie czy pod prysznicem warto spłukać powierzchnię środkiem dezynfekującym.
• Szczepienie na HPV? – aktualnie dostępne szczepionki przeciw HPV są skierowane głównie przeciw onkogennym szczepom (odpowiedzialnym za raka szyjki macicy i kłykciny). Nie chronią one niestety przed typami HPV wywołującymi kurzajki na dłoniach i stopach. Zatem szczepienie (choć bardzo ważne z innych powodów) nie zapobiegnie kurzajkom. Tu musimy polegać na higienie i odporności.

Kurzajki – najczęściej zadawane pytania

Na koniec odpowiedzmy na kilka najczęściej zadawanych pytań o kurzajki. Wątpliwości dotyczą zwykle zaraźliwości tych zmian, czasu leczenia, możliwości terapii u dzieci oraz ryzyka nawrotów. Oto odpowiedzi przygotowane we współpracy ze specjalistami:

Czy kurzajki są zaraźliwe?

Tak, kurzajki są zaraźliwe. Brodawki wirusowe wywołuje wirus HPV, który łatwo przenosi się z osoby na osobę poprzez kontakt bezpośredni lub pośredni. Ile trwa leczenie kurzajek?

Czy kurzajki można usuwać u dzieci?

Tak, kurzajki u dzieci, jak najbardziej można i warto leczyć. Dzieci są wręcz grupą, u której brodawki występują najczęściej. 

Czy kurzajka może wrócić po zabiegu?

Niestety, kurzajki mają skłonność do nawrotów – więc tak, kurzajka może pojawić się ponownie po leczeniu. Istnieją dwa scenariusze: nawrót w tym samym miejscu albo wysiew nowych brodawek w innych miejscach. 

Zobacz wszystkie preparaty na kurzajki w Podoexpert